Kwaliteit

De eerste keer dat ik hierover hoorde is alweer zo’n vijftien jaar geleden. Mijn toenmalige vriend vertelde dat lassers zoals hij krukassen konden maken die nooit meer zouden breken. In die branche is het echter de ongeschreven regel dat men dat niet doet. Wanneer zij, de lassers, de krukassen nogmaals maken worden er namelijk niet genoeg inkomsten gegenereerd.

Als iets niet meer stuk gaat, stopt de verkoop er simpelweg van. Dit fenomeen wordt ‘Geplande veroudering’ genoemd. Vroeger ging een wasmachine makkelijk dertig jaar mee. Tegenwoordig mag je blij zijn als hij het vijf jaar volhoudt. Zo hadden mijn ouders eindelijk afscheid genomen van hun vertrouwde maar zwaar verouderde wasmachine. Na drie jaar draaien met hun nieuwe wasmachine vertelde de monteur doodleuk dat de machine niet meer te repareren was en dat het goedkoper zou zijn om een nieuwe aan te schaffen.

Sinds eind jaren negentig maken ontwerpers bewust bepaalde onderdelen zo fragiel zodat het apparaat het binnen afzienbare tijd begeeft. Bovendien worden onderdelen onvervangbaar gemaakt door het te integreren in een groter geheel, of zijn de onderdelen überhaupt niet na te bestellen. Bijvoorbeeld koolborstels met afwijkende maat, of een niet los te koppelen printplaat. Allemaal leuk en aardig, maar je vraagt je nu misschien af: Wat heeft dit met fashion te maken?

Eigenlijk alles. Geplande veroudering wordt namelijk ook toegepast op kleding. Het is geen toeval dat dat shirtje uit de jaren zeventig nog zo mooi is en dat het topje die je een maand geleden hebt gekocht zijn pasvorm al is kwijtgeraakt. Bij fast fashion is het niet alleen zo dat je verleid wordt om elk seizoen weer een nieuwe garderobe aan te schaffen omdat de stijl is veranderd, maar ook omdat het shirtje het niet eens overleeft tot aan het volgende seizoen. De beugel is na vijf keer wassen wel je BH uit. En die rits van dat rokje van die ene goedkope fashion keten kan maar maximaal vijfhonderd keer open en dicht.

Vaak krijg ik de vraag van klanten of het nieuw is of tweedehands. De enigszins verbaasde uitspraak: ”Het ziet er nog zo nieuw uit!” hoor ik regelmatig voorbijkomen. Bovenstaand verhaal probeer ik ze dan uit te leggen, namelijk dat er vroeger nog geen geplande veroudering werd toegepast!